Pomogło w tym zniesienie zakazu poszukiwania i ekshumacji polskich ofiar na Ukrainie - powiedział ambasador w Polsce Andrij Deszczyca w wywiadzie dla Ukrinform.
„Chociaż kwestie historyczne pozostają w programie stosunków dwustronnych, są one usuwane z porządku topograficznego. Wpływ na to miała decyzja o zniesieniu zakazu poszukiwania i ekshumacji na Ukrainie, która została wdrożona po wizycie prezydenta Zełenskiego w Polsce. Ten odblokowany dialog w wielu innych obszarach usunął napięcie, które istniało podczas negocjacji na szczeblu oficjalnym” - powiedział Deszczyca.
Według niego złożone kwestie historyczne zawsze były, jeśli nie pierwsze, to jednymi z pierwszych omawianych na oficjalnych spotkaniach.
Dyplomata powiedział także, że jego spotkania z polskimi urzędnikami odpowiedzialnymi za historię wskazały, że zamierzają zająć się organizacją legalnych ukraińskich miejsc pamięci w Polsce.
„To wymaga trochę czasu, procedur. W końcu oświadczenie Prezydenta Ukrainy nie oznaczało natychmiastowego odblokowania prac poszukiwawczych i ekshumacyjnych. Zabrzmiało ono w sierpniu, a prace rozpoczęto pod koniec listopada. Istnieje kilka procedur, których należy przestrzegać. I takie jest stanowisko strony polskiej - podkreślił ambasador.
Jednocześnie przyznał, że istnieją „instytucje, być może osoby trzecie, które są zainteresowane tym, aby kwestia ta była przedmiotem sporu między Ukraińcami a Polakami”.
„Ale jeśli jesteśmy przekonani o znaczeniu ukraińsko-polskiego partnerstwa strategicznego, musimy stanąć ponad takimi próbami i prowokacjami, aby działać w cywilizowany sposób, w oparciu o zasadę, że powinniśmy czcić tych, którzy zginęli i żołnierzy. Ta zasada powinna obowiązywać wszystkich - podkreślił dyplomata.
Według niego strona ukraińska chce wznowić konsultacje w ramach dwustronnego porozumienia z 1994 roku w sprawie zachowywania miejsc pamięci, w celu rozwiązania wszystkich problemów związanych z takimi miejscami w Polsce i na Ukrainie.
„To znaczy, że mamy podstawę prawną dla takiej współpracy - po prostu musimy z niej skorzystać” - podkreślił Deszczyca.
Doniesiono, że w sierpniu 2019 r. podczas wizyty w Warszawie Wołodymyr Zełenski obiecał znieść zakaz ekshumacji polskich ofiar na Ukrainie, który został nałożony w 2017 r. po zniszczeniu pomnika UPA na cmentarzu we wsi Hruszowice pod Przemyślem.
Zakaz został zniesiony w listopadzie. Jednocześnie strona ukraińska spodziewa się, że na południu Polski zostaną odnowione legalne ukraińskie miejsca pamięci, które były niszczone w latach 2014-2017 roku.